Yasa Hizmet Tedavi Rapor Bakım Çalışma Danışma Sosyal Kimlik Uyarı

İlaçla "zihin tedavisi" ne kadar masum?

Deniz Türkoğlu

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite konusu, bir başka önemli sorunu, hastalık olarak tanımlanan bu durumu tedavi etmek amacıyla üretilen Ritalin ve benzeri ilaçların yan etkileri ve bu ilaçların sahiden yararlı olup olmadıkları konusunu da gündeme getirdi.

Konu ve adı geçen ilaçlar ne kadar kişi tarafından bilinir ise, o kadar iyi.

Çünkü; herhangi bir insanın beyin (düşünce) yanlışlarını düzeltmek (!) ya da ruh sağlığını iyileştirmek amacını güden ve gayet izafi-gayet soyut olan bu durumda, “çekilin-ben doktorum" tavrını benimseyen psikiyatri hele ki biyolojik psikiyatri hiç mi hiç masum değil.

İnternetten kolayca ulaşılabilecek bilgiler dahilinde yapılacak bir araştırma, insanların hapı yutmadan veya yutturmadan önce bir kaç dakikalığına bile olsa durup düşünmelerine sebep olabilir.

Radikal Gazetesinde, 10.09.2001 tarihinde, küçük bir paragrafta sessiz sedasız yayınlanmış bir yazı:

GERÇEKTEN HİPER BİR İLAÇ (Londra) - Hiperaktif çocukların tedavisinde kullanılan Ritalin'in kokainden daha etkili olduğu öne sürüldü. New York'taki Brookhaven Laboratuvarı'nda yapılan deneylerin sonuçlarını açıklayan araştırmacılar, kokainin dopamin taşıyıcısı iletkenlerden sadece yüzde 50'sini bloke ettiğini, Ritalin'de ise bu oranın yüzde 70'lere kadar vardığını vurguladı. Deneylerde Ritalin'in sıvı formu kullanıldı. 40 yıldan beri hiperaktif çocuklarda kullanılan Ritalin'in nasıl olup da bağımlılık yaratmadığıysa merak konusu. Üretici Novartis firmasının açıklamasında ise 'Ritalin sadece tablet halinde, reçeteli olarak satılır ve müşahede altında kullanılır" denildi.

(The Observer) 10.09.2001- Radikal

Eğer sıkılmazsanız bu kez uzun ve, ilk bakışta bağlantısı kolayca fark edilemeyen bir yazı daha. Yine Radikal'de yayınlandı. 09.12.2002 tarihli.

Amfetaminler bölümündeki ilaç isimlerine dikkat edin. Ritalin ve Dexedrine 'in “Dikkat Eksikliği Hastalığı" teşhisi konmuş insanlara, çare diye sunulduğunu biliyorsunuz.

Uyuşturucular ilk başta keyif duygusu veriyor. Ama daha sonra yan etkiler gözükmeye başlıyor. Sonuç hep aynı: Ölüm.

Ölümün binbir yolu

Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Uçucu Madde Bağımlılığı Araştırma Merkezi'nden (UMATEM ) Doç. Dr. Kültegin Ögel , sentetik uyuşturucuların son 10 yıl içinde Batı toplumlarında hızlı bir artış gösterdiğini söyledi. Özellikle Ecstasy'nin 'yeni dünya düzeni'ne uygun bir uyuşturucu olduğunu belirten Doç. Dr. Kültegin Ögel, şöyle konuştu:

"Yeni dünya düzeni ne istiyor? Daha canlı olacaksınız, daha hareketli olacaksınız. Böyle bir yarış var. Ecstasy de sizi daha hareketli kılıyor. Dolayısıyla esrar, eroin gibi uyuşturucular yerine sizin daha aktif olmanızı sağlayan uyuşturucular moda oldu."

Türkiye'de ve dünyada en çok bilinen uyuşturucular şunlar:

Afyonla ölümcül 'balayı'

Haşhaş kapsüllerinden elde edilen afyon yutarak, çiğnenerek alınabileceği gibi sigara ile de içilebilir. Kullananın başlangıçta ağrıları azalır, üzüntüleri kaybolur ve geçici bir keyif hali başlar. Afyonkeşler bu keyif haline 'balayı' der. Fakat bu keyif hali çok kısa sürer. Ardından mide bulantısı, baş dönmesi, renk solması, kalp ve solunum yavaşlaması ile birlikte zehirlenme hali başgösterir. Afyon çok miktarda ve birden alınmışsa komaya sokabilir.

Kahraman 'eroin'

Aspirin 'i üreten Bayer 1899 yılında 'kahraman' anlamına gelen 'Heroisch'i, yani eroini piyasaya sürdü. Afyonun içinde bulunan alkaloidlerden biri olan eroin, bazmorfinin asetik asit ile birlikte ısıtılması ve başka birtakım kimyasal işlemlerden geçirilmesi sonucu oluşur. Eroin en çabuk ve en fazla alışkanlık yaratan uyuşturucu maddedir. Afyonla aynı etkiyi gösterir.

Kutsal ot 'esrar'

Dişi kenevirden elde edilir. Yeşil, sarı veya kahverengidir. Genellikle tütüne karıştırılarak içilir. Esrar lokum, reçel, içki veya çok şekerli kahve içine konularak da kullanılır. Etkisi 2-3 dakika içinde görülür. 10 dakika içinde de en etkili hale gelir ve 2-3 saat etkisini sürdürür. Mide bulantısı, baş dönmesi yapar.

Dans hapı!

Ecstasy iştah kesici olarak 1914'te Alman şirketlerince patentlendi Kullanımı 1980'lerde yayıldı. Ecstasy'nin susuzluk, açlık, dinlenme ve uyuma gibi ihtiyaçları azaltan uyarıcı etkileri var. Vücut bir süre sonra bu strese tahammül edemez ve kalp damarlarında yıkım, işlevini yerine getirememe, pıhtılaşmanın artması ve bazı organların çalışmaması durumu ortaya çıkar. Etkileri 30 dakika içinde görülmeye başlar, 24-48 saat sonra kaybolur.

Yerlilerin ilacı: Kokain

Kokain, Güney Amerika yerlileri tarafından sert doğa koşullarına karşı, uzun yaya yolculuklarında açlığa ve yorgunluğa karşı bugün bile kullandıkları koka yaprağından yapılır. Burundan çekilerek ya da nargile aracılığıyla kullanılır. Başlangıçta geçici bir zindelik ve neşe hali, zekâ, söz, hafızada berraklık hissedilir. Uzun süre kullananlarda iştahsızlık, zayıflama, uykusuzluk, mide- bağırsak bozuklukları, cinsel gücün azalması, algı yanılmaları, duygusal bitkinlik ve ruhsal çöküntü olur. Sonu akıl hastalığı ve ölümdür.

Amfetaminler

Hap ya da toz halinde bulunur. Ağızdan, burundan ve damardan alınır. Captagon, Ritalin , Dexedrine bunlardan bazıları. Uyarıcı, zihin açıcı, performans artırıcı özellikleri var. Kalp damarlarının tıkanmasına, beyin damarı hastalıklarına, hipertansiyona neden olur.

LSD kazayla üretildi

1943 yılında bir kimyacı çavdar küfünde bulunan lyseggic asitle araştırma yaparken Liyesrgic Acid Diethylamide 'yi (LSD) bulur ve kazayla bir parça alarak bulduğu maddenin keyif verdiğini keşfeder. 20' den fazla çeşidi olan LSD yarım saat içinde etkisini gösterir ve bu etki 6-36 saat arasında sürer. LSD sıvı halde iken bir kesme şeker, bisküvi, tatlı içine konularak, bir içkiye damlatılarak, kurutma kâğıdı, kâğıt mendil, posta pullarının arkasına emdirilerek taşınır.

Uçucular

Satılması yasal olduğu için kolayca bulunabiliyor. Başağrısı, bulantı, kusma, tıkanma ve boğulma gibi belirtileri var. Ani ölümler meydana getirebiliyor. Ciddi bir sarhoşluk ve denge bozukluğuna neden olur. Boya, bali, tiner, tutkal, çakmak gazı ve benzin bunlardan bazıları.

Maradona dopingi

Son yıllarda özellikle İstanbul'da kullanılan bir madde. Bu karışımın başka ülkelerde örneği yok. Çok rahat bulunabilen efedrin, aspirin ve nasır yakılarının içinde bulunan permanganat maddesinin karıştırılmasıyla yapılan Maradona dopingi damardan kullanılıyor. “)

Yine Türkçe yazılmış iki kitap ismi verebilirim.

1) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu
(Özellikleri, Tedavisi Çocuklarda ve Erişkinlerdeki Belirtileri)
Eyyüb Sabri Ercan, Cahide Aydın / Gendaş Kültür

2) Dikkat Eksikliği ve Hiperaktif Çocuklar
Ziya Selçuk Pegem / A Yayıncılık

Verebilirim vermesine fakat, önünde sonunda “Davranış Bozukluğu " olarak adlandırılan ve, hastalık olduğuna –birileri- tarafından karar verilip hemen tedavisine girişilen; farklı ruha sahip-farklı düşünceye sahip insanların, çocukların kimler tarafından, hangi araçlarla-ilaçlarla, kimlere ve niçin benzetilmeye çalışıldığını sormadan da edemem.

Bence asıl dikkat edilmesi gereken “Dikkat Eksikliği" adıyla etiketlenen bu durumun, bir hastalık olup olmadığıdır. Ve eğer bir hastalık ise ilaçla tedavinin sonuçlarını tıb ne kadar üstlenebilir?

Dün avuç avuç tükettiğimiz ilaçların bu gün yasaklandığına defalarca tanık olduk. Kaldı ki: Ritalin gibi etkileri bilinen bir ilacı; nedense toplumlarda birdenbire “Dikkat Eksikliği Hastalığı"na yakalanmış ya da doğuştan bu hastalıkla gelmiş, ama dikkatli gözler tarafından ancak ilkokul çağlarında keşfedilmiş çocuklara dayatmanın anlamı nedir?

Kuraldışı Yayınlarından çıkmış David B. Stein 'in Ritalin Çözüm Değil(Dikkat Eksikliği Sendromu ve Hiperaktivite Teşhisi Konmuş Çocuklar için İlaçsız Uygulamalı Bir Program) adlı kitabı, güvenerek önerebileceğim bir kaynaktır.

Aşağıda kitabın arka kapağını okuyabilirsiniz:

“Bugün dünyada milyonlarca anne-baba, çocuklarının kimi davranışlarıyla ilgili olarak öğretmenlerinden gelen uyarı ya da şikâyetlerle karşı karşıya. Öğretmeni, çocuğunuzun davranışlarının sınıfına rahatsızlık verdiğini ya da dikkatini derslere vermekte zorlandığını söylediğinde ne yaparsınız? Evde çocuklarınızı sakinleştiremediğinizde veya söylediğiniz hiç bir şeye dikkatlerini veremediklerinde ne yaparsınız?

Modern biyolojik psikiyatri, teşhisi ve çözümü sunmaktadır: Çocuğunuzun DEHS'i, yani "dikkat eksikliği-hiperaktivite sendromu" vardır ve kesinilikle ilaç tedavisi gerekmektedir. Verilecek ilacın adı da Ritalin'dir. Çocuğuna Ritalin tedavisi uygulamayı düşünen anne-babalar! Gözbebeğinizi, canınızın içini gelecekte büyük bir tehlike bekliyor: Uyuşturucu alışkanlığı! "Ritalin Çözüm Değil"i okuyun ve sonra hemen kararınızı verin! Çünkü yarın çok geç olacak!"

"Stein, yılların deneyimiyle, hiperaktif çocukların tedavisinde ilaçsız tedavinin yöntemlerini büyük bir başarıyla ortaya koyuyor. Hiperaktivite ya da dikkat eksikliği sendromlu çocuklara sahip anne-babaların, son derece yalın bir dille yazılmış ve en uygun çözümleri öneren bu kitabı mutlaka okumaları gerekiyor."

Edward D. Smith , Psikoloji Profesörü (Longwood College)

"Nihayet! Dikkat Eksikliği Sendromlu (DES) çocuklara ilişkin bir kitap. Bu kitap, yalnızca DES'in bir hastalık olduğuna ilişkin yanlış inancı yıkmakla kalmıyor; aynı zamanda DES'li çocukların anne-babalarına, onların düşünüş ve davranışlarını denetlemede yardımcı olacak son derece pratik, adım adım bir program sunuyor."

Thomas G. Moeller , Psikoloji Profesörü (Mary Washington College)

* * *

Konuyla ilgili hiperaktif.org'un yanısıra çeşitli yabancı dillerde ve Türkçe hazırlanmış siteler var.

Örneğin: http://www.hiperaktivite.org.tr; http://home.wanadoo.nl/sevim.erdinc/ciel/problemen/adhd.htm ; http://www.medicine.ankara.edu.tr/blabla
adresli siteler hemen aklıma geliverenleri.

Tamamen Türkçe hazırlanmış bu siteler, “dikkat eksikliği" hakkında tıbbi bilgisi olmayanlara hızlı bir giriş teşkil edebilir.

Hatta http://www.gata.edu.tr/dahilibilimler/cocukruh/ilac.htm sitesinde “Çocuk Psikiyatrisinde İlaçla Tedavi " konu başlığı altında bir araştırma da var.

Ama hemen yanında http://www.ritalindeath.com adresli bir site daha var.

* * *

Konuyla ilgili diğer yazılar:

RİTALİN ÇOCUKLARI

12 YAŞINDAKİ ÇOCUĞUNUZDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VARSA

ENGELLİLER İÇİN WEB SAYFALARI

TRT'de bir program: Engelli Koşu GÖRME ENGELLİLER İÇİN OKUL ENGELLİ TÜKETİCİNİN HAKLARI GÖRMEZLERİ GÖRMEZDEN GELMEYİN MULTİPL SKLEROZ NEDİR? ONLARDAN BİRİ (SEVGİ KOŞANER) MEDYA ENGELLİLERE NE KADAR İLGİ GÖSTERİYOR? ENGELLİ BABASIYIM RİTALİN KURBANLARI ON İKİ YAŞINDAKİ ÇOCUĞUNUZDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VARSA

A n a s a y f a

Açılış · Favoriler · Kâğıda bas · · Firefox · XHTML · CSS